Prof. Dr. Emre Tüzel | Balıkesir Üroloji Uzmanı

Merak Edilenler

1. ESWT (Şok Dalga Tedavisi) Nedir?
ESWT, vücut dışında oluşturulan düşük yoğunluklu şok dalgalarının (Li-ESWT) özel bir aplikatör başlıkla vücutta hedeflenen bölgeye (penis) uygulanması yöntemidir.
2. ESWT ürolojide hangi hastalıklarda kullanılır?
Şok tedavisinin temel kullanım endikasyonlarında üç ürolojik hastalık bulunmaktadır, bunlar:

• Erektil Disfonksiyon (iktidarsızlık, sertleşme sorunu)
• Kronik Prostatit
• Peyronie Hastalığı (peniste plaklar ile seyreden ve peniste kısalma, incelme, eğrilme ve şekil bozukluğu gibi şikayetlere yol açan bir hastalıktır).
3. ESWT tedavisinin yararları nelerdir?
ESWT’nin tercih edilmesinin önemli avantajları mevcuttur, bunları şu şekilde sıralayabiliriz;

- Etkinliği (başarı oranı) yüksektir
- Anestezi gerektirmez
- Ağrısız bir tedavidir
- Yan etkileri yoktur
- Hastanede yatış gerektirmez
- ED tedavisinde kullanılan diğer yöntemlere göre daha ucuz bir tedavi yöntemidir.
5. ESWT tedavisinin fiyatı ne kadardır?
Şok dalga tedavisinin maliyeti hastalığa, uygulanan seans sayısına ve uygulayan kişiye göre değişir. Bu konuda cihaz seçimi de önemlidir ve uygunluğu olan cihazlarla tedavinin yapılması başarı şansını artırır. Ayrıca uygulayan kişi ve tecrübesi de önemlidir. Bu uygulamayı mutlaka bir ürolog, veya üroloğun gözetiminde bir teknisyen ve tercihen de konuyla ilgili deneyim sahibi birisinin yapması önemlidir.
6. Sertleşme sorunu (iktidarsızlık) tedavisinde ESWT kullanımı nasıldır?
Erektil disfonksiyon (ED, sertleşme sorunu), normal bir ilişki için yeterli ereksiyonun sağlanamaması veya ereksiyonun devam ettirilememesi demektir. Yapılan araştırmalarda 40 yaş üstü erkeklerde daha sık görülmektedir, ancak günümüzde 40 yaş altı genç erkeklerde de görülme oranında artış vardır. Damarsal (vasküler) kaynaklı sertleşme problemi tüm hastaların yaklaşık %70’ini oluşturmaktadır. Bunlar arasındaki en büyük grubu şeker hastaları ve koroner kalp hastaları oluşturmaktadır.

Kalp-damar hastalıklarının risk faktörleri ile sertleşme problemlerinin risk faktörleri benzerdir. Çoğu olguda sertleşme problemi vasküler endotelyumda oluşan bir anormallik nedeniyle meydana gelmektedir. Bu durumla ilişkili olabilecek bazı risk faktörleri aşağıda listelenmiştir.

- Şeker Hastalığı (diyabet)
- Hipertansiyon
- Sigara tiryakiliği
- Kan kolesterol ve yağ düzeylerinde yükseklik
- Pelvik bölge ve penise giden sinirlerde harabiyet (nöropati)
- Geçirilmiş pelvik cerrahi
- Pelvik bölgeye radyoterapi uygulanması
- Düşük erkeklik hormonu (testosteron) seviyeleri
- Nörolojik hastalıklar (Parkinson, omurilik hastalıkları vs)

Sertleşme sorunu yaşayan hastalar uluslar arası ereksiyon semptom indeksine göre hafif, orta ve ağır derecede ED’lu hastalar olarak üç gruba ayrılır. Hafif ve orta grup hastalarda 8-16 seans ESWT tedavisi ile başarı oranı %80’nin, ağır derecede ED’lu hastalarda ise 16-32 seans tedavi ile başarı oranları %60 civarında olmaktadır. Şok dalga tedavisinin yan etkisi olmaması nedeniyle seans sayısında bir sınırlama yoktur.
9. ESWT’den daha iyi sonuç elde etmek için nelere dikkat etmek gerekir?
ESWT tedavisi ortalama %60-80 oranında etkilidir. Genç ve hafif-orta derecede vasküler kaynaklı ereksiyon problemi olanlarda etkinliği daha yüksektir. Penise şok dalga tedavisinden (ESWT) daha iyi sonuç alabilmek için şunlara dikkat edilmelidir:

- Kilolu hastaların ideal kilolarına gelmeleri
- Şeker hastalığı varsa şeker kontrolü ve uygun bir diyet
- Düzenli bir spor programı
- Tansiyon yüksekliği varsa kontrol altına alınması
- Alkol ve sigara kullanımının kesilmesi
- İlaç alışkanlığı varsa bunların kesilmesi
- Psikolojik sorunlar varsa bunların tedavisi
10. Kronik Prostatit (Kronik pelvik ağrı sendromu) olanlarda ESWT kullanılır mı?
Kronik prostatit, prostatın kronik infalamatuvar bir hastalığıdır. Genellikle idrar şikayetleri, kasık ve makat çevresine vuran ağrılar, cinsel sorunlar (ereksiyon sorunu, erken boşalma) ve psikolojik sorunlarla kendini belli eder. Kronik inflamasyon, inflamasyon cevapları tam olarak durdurulmadığında oluşur. Bu durum sağlıklı bölgelerin zarar görmesine ve kronik ağrıya neden olur. İnflamatuar süreç olarak adlandırılan, mast hücrelerindeki aktivite, radial şok dalga uygulamasıyla artırılabilir. Mast hücre aktivasyonunu kemokinlerin ve sitokinlerin sentezlenmesi izler. Pro-inflamatuar maddelerin serbestleşmesi, ihtiyaç duyulduğunda, normal iyileşme ve rejeneratif sürecin hızlanmasına ve prostatit semptomlarının azalmasına sebep olur. Ayrıca, subkütan dokudaki serbest sinir uçlarının mekanik stimülasyonu kapı kontrol aktivasyonunu ve sonucunda analjezik mekanizmayı tetikler. Bu sayede, ağrıda hızlı ve uzun süreli bir azalma yaratılır. Substans P konsantrasyonunda azalma, ağrı ve ödemde de azalma ile sonuçlanmaktadır. Bu mekanizma sayesinde Kronik Pelvik Ağrı Sendromunun major semptomları elimine edilir. Kronik prostatit hastalarında ESWT haftada 1 kez olmak üzere 4 seans uygulanır. Her bir seansta 3 bar basınçta 2500 şok dalgası uygulanır. Uygulama hasta sırtüstü yatar pozisyonda iken perine (skrotum ile makat arasına) bölgesine yapılır.

11. Kronik Prostatit’te W-ESWT nasıl etki eder ?
Kronik prostatit hastalarında ESWT değişik mekanizmalarla iyileşme sağlar. Bu mekanizmalar şu şekilde listelenebilir;

- Kas kasılmasını azaltır. Pelvik bölgedeki kasların spazmları çözülür ve hastalarda rahatlama görülür. Kasık ağrıları azalır veya kaybolur
- Ağrı reseptörlerini etkileyerek ağrıları azaltır
- Sinir iletimini etkiler. Bu şekilde sinir uyarılarının akışı bloke olur ve bu şekilde ağrı ortadan kalkar.
- Sinir hasarının rejenerasyonunu sağlar
- İnflamasyonun iyileşmesini kolaylaştırır
- Hipersensitizasyonun düzenlenmesi sağlanır
- Prostat dokusundaki oksidatif stresi azaltır
- Prostat dokusundaki mast hücre artışını engeller, mast hücrelerinin yıkımını azaltır
12. ESWT tedavisi sonrası iyileşme kriterleri nelerdir?
Kronik prostatitli hastalarda şok dalga tedavisi (ESWT) sonrası hastaların şikayetlerinde iyileşmeler gözlenir. Bunlar şunlardır;

- Ağrı iyileşir veya azalır
- İdrar şikayetleri düzelir
- Erken boşalma düzelebilir
- Psikolojik sorunlar iyileşir
- Hastaların yaşam kalitesi iyileşir
13. Peyronie Hastalığı Tedavisinde ESWT (şok dalga tedavisi) uygulaması nasıldır?
Peyronie hastalığı, peniste korpus kavernozum denen ve ereksiyondan sorumlu yapıları saran tabakanın (tunika albuginea) kireçleşmesi ve sertleşmesi ile karakterize bir hastalıktır. Sonuçta peniste ereksiyon sırasında ağrı, eğilme, şekil bozukluğu ve bazen ereksiyon problemine kadar giden bir durumdur. Hastalığın akut ve kronik olmak üzere iki evresi vardır. Akut evre 1 yıl-18 ay kadar sürer. Kronik evrede artık hastalık stabilleşmiştir ve ağrı yoktur. Peyronie hastalığınının tedavisinde yüzde yüz etkili bir ilaç tedavisi yoktur. Akut dönemde ağrıları azaltmak, inflamasyonu yavaşlatmak için bazı ilaçlar verilebilir. Kronik dönemde tedavi seçeneklerinden biride cerrahidir. Hastada cinsel birleşmeye mani olacak ölçüde bir eğrilik varsa bu ameliyatla düzeltilebilir. Eğer hastada ayni zamanda ereksiyon sorunu da varsa bu hastalarda tedavi olarak penis protezi ameliyatı uygun olabilir.
Peyronie hastalığında özellikle peniste sert plakların olduğu bölgelere 1.5-2.5 bar basınçta ESWT uygulaması yapılır.
14. Peyronie Hastalığı tedavisinde ESWT uygulanırsa neler olur?
- Ağrı azalır veya kaybolur
- Plaklar bazı hastalarda küçülür, bazen tamamen kaybolabilir, veya hastalığın ilerlemesi durabilir
- Eğrilikte kısmen düzelme olabilir
- Birlikte ereksiyon sorunu varsa bu durum ESWT ile düzelir